| Przypisy |
- Felicjan Szumański
Data urodzenia / odejścia: *środa, 08-07-1840 †??-??-1913
Kalendarium: Żył 73 lata.
Miejsce urodz. / zamieszkania: Tomice / Tomice; Lubraniec; Izbica (Izbica Kujawska); Brdów; Buffalo; Batavia
Miejsce śmierci / pochówku: Batavia / Batavia
Rodzice: Prakseda Szumańska (Lubowiecka), Ignacy Szumański
Profil stworzony przez: Mariusz K. Matczak, 2021-07-17
Urodził się 8 lipca 1840 roku w Tomicach k. Szymanowic na Wielkopolsce. Niektóre źródła internetowe podają błędną datę jego narodzin, 26 czerwca. Wynika to z tego, że proboszcz parafii św. Jana w Szymanowicach wypisał w metryce dwie daty urodzenia dziecka, wg kalendarza juliańskiego i gregoriańskiego. Datą odpowiadającą dzisiejszej rachubie jest ta wg kalendarza gregoriańskiego, czyli późniejsza.
Jego rodzicami byli stolarz Ignacy Szumański (1815-1887) i Prakseda z Lubowieckich (1817-1852). Ojciec pochodził z rodziny mieszczańskiej, matka zaś z arystokracji. Wśród jego przodków byli członkowie takich rodów jak Zabłoccy h. Łada czy Pruscy h. Leliwa. Felicjan był bezpośrednim potomkiem podstarościego śremskiego Jana Lubowieckiego h. Śreniawa (st. pol. Szreniawa), żyjącego na przełomie XVI i XVII wieku.
Został ochrzczony 9 lipca 1840 roku w parafii św. Jana w Szymanowicach, a jego rodzicami chrzestnymi zostali Piotr Jankowski i Marianna Lubowiecka zd. Kuncz (ok. 1813-1888), żona jego wuja Antoniego (ok. 1807-1883). W tym czasie nie istniał Kościół parafialny, który został zniszczony w 1831 roku. Nabożeństwa odbywały się na Dworze w Szymanowicach, należącym wówczas do rodziny Gliszczyńskich.
Na przełomie lat 40. i 50. Szumańscy przeprowadzili się do Lubrańca na Kujawach. Tu 26 września 1852 roku zmarła jego matka. 19 października 1853 roku Ignacy poślubił Barbarę Krantz (1834-1909). Po kilku latach zamieszkali we wsi Izbica (dzisiejszej Izbicy Kujawskiej). Po śmierci Praksedy, dwóch najmłodszych braci Felicjana, Teofil (1842-1925) i Karol (1845-1924) zostali oddani pod opiekę wujostwu Lubowieckim. Sam Felicjan został przy ojcu i macosze w Izbicy.
W przeciwieństwie do reszty krewnych, którzy trudnili się rzemiosłem, handlem lub karierą urzędową, Felicjan obrał w życiu ścieżkę artystyczną i został malarzem. W ogólnodostępnym internecie nie ma żadnej informacji na temat jego dzieł czy dorobku. Wydaje się więc, że nigdy nie osiągnął znaczącego sukcesu.
19 czerwca 1860 roku w Kościele pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Izbicy poślubił Florentynę Szadokierską (1841-1927) z Wysocina. Jej nazwisko panieńskie bywa też zapisywane jako Sadokierska. Świadkami na ślubie byli jej brat Antoni Szadokierski (ok. 1830-1885) oraz organista Maciej Godorowski (ok. 1830-?). Felicjan i Florentyna mogli być spokrewnieni, gdyż w przeszłości jeden z członków rodziny Lubowieckich także ślubował z kobietą z rodu Szadokierskich.
Wiadomym jest, że obie rodziny znały się już wcześniej. W 1857 r. Franciszek Szadokierski został ojcem chrzestnym Józefa Szumańskiego, przyrodniego brata Felicjana. Antoni Szadokierski, podobnie jak Felicjan był malarzem. Przypuszczalnie więc Szumański obrał karierę artystyczną pod wpływem szwagra. Podobnie jak po Felicjanie, tak po Antonim także nie pozostała informacja o żadnym dorobku.
Po ślubie Szumańscy zamieszkali w Brdowie na Wielkopolsce. W tym czasie mieszkała w Brdowie Franciszka I voto Łubińska II voto Gołębiewska (1805-?), córka Marcellego i Marianny Lubowieckich. Być może jest ona niepowiązaną jak dotąd z genealogią rodziny Szumańskich krewną Praksedy Lubowieckich, i to ona sprowadziła Felicjana do Brdowa. Ponadto Brdów, jako ważny ośrodek kultu religijnego i ruchu pielgrzymkowego, był perspektywicznym miastem do życia dla malarza. Prawa miejskie utracił dopiero w 1870 roku w ramach represji po upadku powstania styczniowego.
Felicjan i Florentyna doczekali się co najmniej siedmioro dzieci: Jana (1862-1862); Marianny Władysławy (1863-1863); Seweryny Antoniny (1865-1876); Pelagii (1867-?); Cecylii, zamężnej Gaczewskiej (1873-1943); Edmunda (1877-1879) oraz Olimpii (1883-?). Ustalenie wszystkiej liczby dzieci wydaje się być niemożliwe z uwagi na braki w zachowanych metrykach brdowskiej parafii.
Na początku lat 90. Cecylia Gaczewska wyemigrowała wraz z mężem do Stanów Zjednoczonych. Wiadomo, że Władysław Gaczewski mieszkał w Stanach Zjednoczonych już w 1891 roku oraz że pochodził z Brdowa. Pozostają pytania o kolejność zdarzeń. Gaczewscy mogli się pobrać ok. 1891 roku w Brdowie i tuż po ślubie wyemigrować do Stanów. Cecylia mogła go poznać już jako mieszkańca USA, gdy przyjechał do domu w odwiedziny lub też powrócił z jakiejś początkowo sezonowej pracy. Władysław mógł sprowadzić Cecylię do Ameryki nieco później niż sam tam osiadł. Wreszcie mogli poznać się już na miejscu, a to właśnie ziomkostwo mogło ich połączyć.
Na początku XX wieku Szumańscy zdecydowali się opuścić Polskę. 7 lipca 1903 roku wsiedli na pokład statku SS Kaiser Wilhelm II w porcie w Bremie w Niemczech. Był to wówczas nowo zbudowany statek pasażerski, zwodowany w porcie w Stettin, dzisiejszym Szczecinie. Emigracja do Stanów Zjednoczonych była w owym czasie bardzo kosztowna. Na zakup biletu rodziny często poświęcały całe majątki. Za organizację takiej podróży, włącznie z drogą do Bremen, odpowiadały z reguły specjalnie agencje migracyjne. 15 lipca statek dopłynął do wyspy Ellis w Nowym Jorku, gdzie Szumańscy musieli przejść kontrolę w urzędzie imigracyjnym. Tu odebrał ich zięć Władysław Gaczewski, który zatrzymał się na ten czas na Broadwayu. Z Nowego Jorku wyruszyli do odległego o ok. 600 kilometrów Buffalo w hrabstwie Erie, w stanie Nowy Jork. Szumańscy osiedlili się w tym samym mieście, gdzie od jakiegoś czasu mieszkali już Gaczewscy.
W tym czasie Buffalo przeżywało największy rozkwit w swojej historii, związany z rozwojem portu przeładunkowego nad kanałem Erie na jeziorze Niagara, łączącym Wielkie Jeziora z Oceanem Atlantyckim. Miasto do dziś nie przybliżyło się do populacji z tamtego okresu. Polacy byli wówczas bardzo liczącą się grupą tutejszych imigrantów.
W 1905 roku Szumańscy zostali ujęci w Spisie Powszechnym (Censusie) stanu Nowy Jork. Mieszkała z nimi wówczas córka Olimpia. Nie wiadomo, czy to Szumańscy sprowadzili do siebie córkę, czy też rodzice zamieszkali w mieszkaniu Olimpii, która to przyjechała do Stanów za starszą siostrą.
Kolejnym spisem, w którym ujęci są małżonkowie Szumańscy jest Census powszechny z 1910 roku. Tym razem nie ma już z nimi córki Olimpii. Jej dalsze losy są od tej pory nieznane. W rubryce daty imigracji podano, że Szumańscy przybyli do Stanów Zjednoczonych w 1907 roku i nie uzyskali dotąd naturalizacji. 70-letni Felicjan Szumański nadal był czynny zawodowo. Wciąż trudnił się jako malarz, nie dorobił się nigdy własnej pracowni ani galerii. Wynika stąd, że obrany przez niego zawód nie pozwolił mu nigdy cieszyć się emeryturą. Przypuszczalnie nigdy nie uzyskał stabilizacji finansowej. Nie można jednak wykluczyć, że malarstwo sprawiało mu po prostu przyjemność, a domniemany brak płynności finansowej nie spędzał mu snu z powiek. Warto zauważyć, że mimo wszystko stać było go na samodzielne mieszkanie bez sprowadzana lokatorów. Jego żona Florentyna w tym czasie nie pracowała, prawdopodobnie nigdy nie podjęła się pracy zarobkowej.
Pomiędzy 1910 a 1913 rokiem Szumańscy przeprowadzili się do miasteczka Batavia w hrabstwie Genesee w stanie Nowy Jork. Tym razem zamieszkali już w domu Gaczewskich. Tu Felicjan zmarł w 1913 roku. Pochowano go na lokalnym Cmentarzu św. Józefa. Czternaście lat później pochowano obok niego jego małżonkę Florentynę.
Rodzinne przekazy mówią o dużej roli Praksedy Szumańskiej w wychowaniu dzieci, zwłaszcza w ukształtowaniu w nich postawy patriotycznej. Rozdzielenie rodzeństwa prawdopodobnie pogłębiło różnice między starszymi a młodszymi z braci. Wartości patriotyczne, wpajane Teofilowi i Karolowi przez matkę, zostały utrwalone przez arystokratyczne wujostwo Lubowieckich. Naznaczyło to w sposób znaczący ich dalsze życie. Ten patriotyzm nie uwidacznia się w życiorysie Felicjana, wychowanego przez niezaangażowanych ojca i macochę. W przeciwieństwie do młodszych braci, Felicjan nie wziął udziału w powstaniu styczniowym. Można tłumaczyć to tym, że w przeciwieństwie do nich, w czasie wybuchu powstania był już mężem i ojcem. Na jego wyborach życiowych mogły zaważyć względy osobowościowe jak i ekonomiczne. Jako malarz prowadził raczej życie skromne, pełne nieustających trosk o finanse domowe. Problemy finansowe spowodowały rozluźnienie jego poczucia więzi z ojczyzną i skłoniły go do emigracji do Stanów Zjednocznych.
Postać Felicjana nie zapisała się w pamięci jego krewnych żyjących w Polsce. Felicjan i Florentyna prawdopodobnie nie zostali uwiecznieni na żadnej rodzinnej fotografii z Polski. Jego więzi z rodzeństwem poluźniły się prawdopodobnie już wtedy, gdy przeprowadził się do Brdowa, a może nawet wcześniej, gdy rozdzielono rodzeństwo po śmierci Praksedy. Na brak więzi między nim a resztą krewnych mogły wpłynąć różnice w wyznawanych wartościach, wychowaniu, ekonomiczne jak i te charakterologiczne. Niewykluczone, że zaistniał między nimi spór spadkowy, jeśli część rodzeństwa otrzymała majątek po wujostwu Lubowieckich, którego pozbawiony był Felicjan. Odległość między Brdowem a Włocławkiem i Tarczynem, gdzie mieszkało jego rodzeństwo jest tu bez znaczenia. W tym samym czasie Teofil Szumański i jego małżonka utrzymywali bliskie relacje z krewnymi rozsianymi po całej Polsce. Na osłabienie relacji na pewno wpłynęła emigracja Felicjana do Ameryki. Warto jednak zauważyć, że wśród jego polskich krewnych nie zapamiętano nawet samemu faktu jego wyjazdu. Rodzeństwo prawdopodobnie nie wymieniało nawet ze sobą listów. Z drzew genealogicznych prowadzonych przez potomków Cecylii Gaczewskiej wynika, że także wśród nich nie zachowała się pamięć o ich polskich krewnych.
Źródła:
1. Metryka chrztu nr 68/1840 parafii św. Jana Chrzciciela w Szymanowicach, metryka ślubu nr 25/1860 parafii wniebowzięcia NMP w Izbicy Kujawskiej; metryki chrztów i zgonów dzieci parafii św. Wojciecha w Brdowie
2. Portale Geneteka, FamilySearch, Find A Grave
3. New York State Census 1905
4. United States Census 1910
5. New York Passangers List
6. Przekazy rodzinne
https://www.ogrodywspomnien.pl/index/showd/116760
|
Genealogia rodu Pudłów, Chłodnickich, Majewskich i spokrewnionych
polski
ok. 1840 - 1913 (~ 72 lat)
ok. 1817 - 1852 (~ 35 lat)
Prześlij zdjęcie nagrobka 
Szuman/Szumański/Szymański, Ignacy, ur. 25 lip. 1815, Zagórów, pow. Słupca, Wielkopolskie, Polska 