| Przypisy |
- Ignacy Szumański
Data urodzenia / odejścia: *wtorek, 25-07-1815 †sobota, 27-08-1887
Kalendarium: Żył 72 lata
Miejsce urodz. / zamieszkania: Zagórów / Zagórów; Tomice; Grądzień; Lubraniec; Bogusławice; Izbica (Izbica Kujawska); Włocławek
Miejsce śmierci / pochówku: Włocławek / Włocławek
Współmałżonek: Prakseda Szumańska (Lubowiecka)(ślub 24-2-1835)
Dzieci: Antonina Cichocka (Szumańska), Felicjan Szumański, Teofil Szumański
Profil stworzony przez: Mariusz K. Matczak, 2019-03-09
Urodził się 25 lipca 1815 roku w mieście Zagórów na Wielkopolsce, w rodzinie Stanisława Jana Nepomucena Szumańskiego (1785-1834) i Joanny z Radeckich (1787-1860). Ojciec był majstrem stolarskim, a od 1824 r. pełnił funkcję urzędnika stanu cywilnego w Zagórowie. Szumańscy byli rodziną mieszczańską, mająca swe korzenie w królewskim mieście Pyzdry. Ignacy został ochrzczony 30 lipca 1815 roku w Kościele pw. Św. Apostołów Piotra i Pawła w Zagórowie. Wychował się w domu nr 88 w tejże miejscowości. W dorosłym życiu, poszedł w ślady ojca i został stolarzem. Początkowo pracował w rodzinnej miejscowości Zagórów. Przynajmniej jeden z jego braci, Franciszek, był także stolarzem. Przypuszczalnie bracia pracowali razem.
24 lutego 1835 roku w parafii św. Jana Chrzciciela w Szymanowicach wziął ślub z pochodzącą ze szlacheckiego rodu Praksedą Lubowiecką (1817-1852) ze wsi Świerczonka. Świadkami byli bracia państwa młodych, Franciszek Szumański i Antoni Lubowiecki. W tym czasie nie istniał Kościół parafialny, który został zniszczony w 1831 roku. Nabożeństwa odbywały się na Dworze w Szymanowicach, należącym wówczas do rodziny Gliszczyńskich. Para doczekała się co najmniej sześciorga dzieci: Antoniny, zamężnej Cichockiej (1836-1899); Marcellego (1838-1916); Felicjana (1840-1913); Teofila (1842-1925); Karola (1845-1924) i Konstantego Ignacego (1851-?). Synowie Ignacego nie kontynuowali tradycji rodzinnej i zostali kolejno urzędnikiem, malarzem, piekarzami oraz sklepikarzem. Pochodząca ze szlacheckiej rodziny Prakseda dbała o przekazanie dzieciom patriotycznych wartości.
Pierwsze lata po ślubie Szumańscy spędzili w Zagórowie. Między 1836 a 1838 rokiem Ignacy opuścił rodzinną miejscowość. Rozpoczyna to w jego życiu okres licznych przeprowadzek. W latach 1840-42 Szumańscy mieszkali w Tomicach k. Szymanowic na Wielkopolsce. W 1845 r. pojawiają się we wsi Grądzień koło Zagórowa, obecnie nie odnajdywanej na mapach. W 1851 r. zamieszkują niezidentyfikowaną miejscowość w guberni kaliskiej. Początkowo Ignacy pozostaje przy wyuczonym zawodzie. Częste zmiany miejsca sugerują, że nie udaje mu się uzyskać sukcesu ani nawet stabilizacji. W tym samym czasie jego brat Franciszek prosperuje w Zagórowie. Niewykluczone, że między braćmi doszło do bliżej nieokreślonego konfliktu.
Pomiędzy 1851 a 1852 rokiem Szumańscy przenoszą się na Kujawy, gdzie na kilka lat osiedlają się w Lubrańcu. Na tym etapie życia Ignacy porzuca swoje rzemiosło i zostaje zdegradowany do rangi służącego. Metryki z lat 1852-53 precyzują, że trudni się jako kredencerz, tj. służący odpowiadający za zastawę stołową. W połowie XIX wieku jedynie zamożni szlachcice i niektóre plebanie utrzymywały jeszcze tak wyspecjalizowaną służbę. Szumański musiał zatem pracował w Pałacu rodziny Słubickich, znajdującym się właśnie w Lubrańcu.
24 września 1852 roku w Lubrańcu umarła Prakseda z Lubowieckich. 19 października 1853 r. w tutejszej parafii św. Jana Chrzciciela Ignacy poślubił córkę miejscowego organisty, Barbarę Wiktorię Krantz (1834-1909). W rodzinie Krantz, podobnie jak u Lubowieckich, również widać rys patriotyczny. Na pierwszy plan wysuwa się jednakże wychowanie katolickie. Wielu członków tej rodziny obierało stan kapłański, w tym dwóch braci Barbary. Matka Barbary pochodziła z rodziny muzyków Ładewskich, których najwybitniejszym przedstawicielem był Kazimierz Łada (1824-1871). Para doczekała się co najmniej dwóch synów, Józefa (1857-?) i Władysława.
Po śmierci matki dzieci Ignacego z pierwszego małżeństwa rozdzielono. Troje starszych zostało przy ojcu i macosze, z kolei dwóch najmłodszych, Teofil i Karol, byli wychowywani przez wujostwo Lubowieckich. Nie ustalono przy kim został najmłodszy syn Konstanty. Rozdzielenie miało znaczący wpływ na ich późniejsze postawy życiowe. Wychowanie w duchu patriotycznym, praktykowane przez matkę, zostało pogłębione u dzieci wychowanych przez arystokratyczną rodzinę Lubowieckich. Zaowocowało to między innymi wzięciem przez nich udziału w powstaniu styczniowym w 1863 roku. Starsi z rodzeństwa, wychowywani przez zubożałego ojca, nie angażowali się tak intensywnie w sprawy narodu. Skrajną postawę prezentuje Felicjan, który wyemigrował z Polski.
W 1857 r. Ignacy pojawia się we wsi Bogusławice k. Kowala, gdzie pracuje jako lokaj. Przed 1860 rokiem Szumańscy zamieszkali w Izbicy (dzisiejszej Izbicy Kujawskiej).
Choć sam Ignacy był zubożałym mieszczaninem, to większość jego dzieci osiąga sukces zawodowy i społeczny. W 1856 r. Antonina wychodzi za mąż za Ignacego Cichockiego (1834-1897), woźnego sądu w Kowalu. Około 1865 r. Cichocki otrzymuje posadę komornika sądowego we Włocławku. Wkrótce do miasta sprowadza się także Marcelli, który zostaje urzędnikiem kasy miejskiej, oraz Teofil, który otwiera własną piekarnię. W tym samym czasie Karol otwiera piekarnie w Tarczynie, zaś Konstanty prowadzi sklep w Warszawie.
Ostatnie lata życia Ignacy spędza we Włocławku. 24 lutego 1881 roku został zapisany w Księdze Ludności Stałej w domu o numerze hipotecznym 290, należącym do Wincentego Onufrego Szałwińskiego (1835-1883), urzędnika Magistratu. To Antonina jako pierwsza poznała Szałwińskiego, który w 1868 r. był ojcem chrzestnym jej syna Edmunda Maksymiliana. W późniejszym czasie dwie rodziny połączyły więzy powinowactwa. Wincenty Szałwiński był szwagrem Marianny Szumańskiej (1853-1894), od 1877 r. żony Teofila. Można domniemywać, że Ignacy Szumański, mimo iż był zameldowany w domu Szałwińskiego, to mieszkał u któregoś z dzieci, a przynajmniej był przez nich utrzymywany. W Księdze Ludności Stałej z lat 1870-87 zapisano go pod nazwiskiem: Szymański vel Szumański. W chronologicznie następnej księdze z lat 1903-10 jest zapisany jako Szymański pod numerem 465, który leżał u zbiegu ulic Kaliskiej (dzisiejszej P.O.W.) 16 i ul. Żelaznej, biegnącej wzdłuż ówczesnego dworca i zbieżnej z dzisiejszą ulicą Okrzei. Ten dom także należał do Wincentego Onufrego Szałwińskiego, a później do jego żony Tekli Marcjanny (1842-1910). W nieruchomości pod nr 465 zameldowana była również rodzina Teofila Szumańskiego, jednakże na osobnej karcie. Może to sugerować, że opiekę nad ojcem sprawował właśnie Teofil.
Nie zameldowano natomiast we Włocławku Barbary Krantz, ani dwójki jej najmłodszych dzieci. Wiadomo, że w 1890 r. Barbara mieszkała przy ul. Dzielnej w Warszawie. W tym czasie w Warszawie mieszkali zarówno jej pasierb Konstanty, jak i rodzony syn Władysław. Data ta nie rozstrzyga jednak o losach małżeństwa Szumańskich. Nie wiadomo kiedy dokładnie Ignacy sprowadza się do Włocławka. Sytuację można tłumaczyć w dwojaki sposób: Szumańscy mogli przeprowadzić się wspólnie do Włocławka, a Barbara mogła opuścić miasto po śmierci męża. Mogli też spędzić wspólnie czas do ok. 1880 roku w nieznanej miejscowości, wychowując najmłodsze dzieci, po czym się rozdzielić. Ignacy zostałby wtedy przyjęty przez dzieci osiadłe we Włocławku, zaś Barbara przez synów w Warszawie.
Ignacy Szumański zmarł 27 sierpnia 1887 roku we Włocławku. Pierwotnie został pochowany na starym cmentarzu przy Zielonym Rynku. Po śmierci synowej Marianny Szumańskiej w 1894 roku, jego szczątki zostały przeniesione do nowo wybudowanego rodzinnego grobowca na cmentarzu komunalnym przy al. Chopina, w kwaterze 43A/1/12. Informację tę ujawnił prawnuk Stefan Czesław Skierkowski (1920-2020), na krótko przed śmiercią w 2020 roku. Na grobowcu ma zawisnąć nowa tablica ze stosowną informacją.
Wdowa po Ignacym, Barbara w 1890 r. wyszła za mąż za Walentego Piska, służącego z Warszawy. Ostatnie lata życia spędziła w Płocku, gdzie jej syn Władysław trudnił się jako ogrodnik.
Co najmniej trzy gałęzie potomków Ignacego i Praksedy, pochodzące od Antoniny, Teofila i Karola wydały na świat szereg zasłużonych osób. Wśród potomków Antoniny byli to konstruktor lotniczy Jerzy Dąbrowski (1899-1967) i sportowiec Marcin Lippa (1938-2002). Teofil był ojcem działaczki społecznej Feliksy Dowmont (1884-1942). Ta zaś była matką dla żołnierki AK Danuty Urszuli Dowmont vel Wojciechowskiej (1915-1944) i babką dla bibliotekarki i działaczki kulturowej Danuty Anny Krełowskiej (ur. 1946). Wnukiem Teofila był też pilot RAF Tadeusz Rafał Skierkowski (1916-1942). Karol jest pradziadkiem dla opozycjonisty i twórcy Solidarności Walczącej Kornela Andrzeja Morawieckiego (1941-2019), a co za tym idzie także przodkiem dla premiera RP Mateusza Jakuba Morawieckiego (ur. 1968).
W ostatnich latach potomkowie Ignacego i Praksedy Szumańskich działają na rzecz zintegrowania rodziny. W 2020 r. zorganizowano zjazd rodzinny z okazji 205. rocznicy narodzin Ignacego. Doszło wtedy do spotkania dwóch gałęzi rodu, potomków Teofila i Karola. Było to prawdopodobnie pierwsze takie spotkanie od czasów wojennych. Obydwie gałęzie obchodzą kolejne rocznice urodzin Ignacego Szumańskiego, m.in. nawiedzając grobowiec na cmentarzu komunalnym we Włocławku.
Na portalu M.J. Minakowskiego Genealogia potomków Sejmu Wielkiego znajduje się zdjęcie przedstawiające Ignacego Szumańskiego, nadesłane przez członka rodziny Zbigniewa Lubowieckiego (ur. 1953). Pozuje na nim elegancko ubrany, szczupły mężczyzna o podłużnej twarzy i lekko wyłupiastych oczach. W oczy rzucają się gęste i zadbane wąsy. Skądinąd, wąsy nosili też wszyscy jego synowie (spośród tych, których uwieczniono na fotografii), a często też dalsi potomkowie. Nosił krótko przyciętą fryzurę z lekkimi zakolami, które to też odziedziczą jego synowie.
W metrykach często pojawia się błędne nazwisko Ignacego: Szymański zamiast Szumański. Z kolei nazwisko panieńskie jego matki podawane jest Rydecki zamiast Radecki.
Źródła:
1. Metryka chrztu z 1815 roku w parafii pw. św. Apostołów Piotra i Pawła w Zagórowie, metryka ślubu nr 21/1835 parafii św. Jana Chrzciciela w Szymanowicach, metryka ślubu nr 21/1853 parafii św. Jana Chrzciciela w Lubrańcu, metryka zgonu nr 403/1887 parafii św. Jana Chrzciciela we Włocławku.
2. Marek Jerzy Minakowski, portal sejm-wielki.pl
3. Rodzina premiera pochodzi z naszego powiatu, Twojaslupca.pl
4. Księga Ludności Stałej z lat 1870-87 [w:] Akta Miasta Włocławek. Miejsce przechowywania: AP w Toruniu. Oddział we Włocławku.
5. Forum Wielkopolskiego Towarzystwa Genealogicznego GNIAZDO
6. Portal akrantz.pl
https://www.ogrodywspomnien.pl/index/showd/110915
|